WYNALEZIENIE METRA

Potrzeby zapewnienia szybkiej komunikacji miejskiej, bez zakłócania ruchu na zatłoczonych ulicach wielkich miast, doprowadziły do powstania metra. Potrzeby takie zrodziły się po raz pierwszy w rozległym i ludnym Londynie, gdzie pierwsze projekty metra powstały już w latach trzydziestych XIX wieku, a komitet budowy metra istniał już od 1851 roku. Pierwszą linię metra londyńskiego, od której ówczesnej nazwy "Metropolitan" wywodzi się nazwa metra w wielu językach, otwarto 10 stycznia 1863 roku. Jej sukces spowodował budowę nowych linii. Pierwszą linię wykonano pod kierownictwem J. Fowlera metodą najłatwiejszą i najtańszą - w wykopach na trasie istniejących ulic. Jednak kłopoty z instalacjami wodociągowymi, kanalizacyjnymi itp., oraz konieczność zamknięcia ruchu ulicznego na czas budowy skłoniły do drążenia dla następnych linii metra - tuneli na znacznej głębokości.

W latach 1869-1870 J.H. Greathead budował w Londynie tunele za pomocą specjalnej tarczy wiertniczej, wynalezionej przez P.W. Barlowa. Tarcza ta posuwała się naprzód drążąc tunel, który bezpośrednio za nią obudowywano segmentami rur żeliwnych. Tak powstała bezpieczna "tube railway", czyli kolej rurowa. Prowadząc kolej metra na głębokości 30 m. można było dowolnie projektować ich trasy, bez obawy naruszenia fundamentów domów czy zakłóceń ruchu ulicznego. Linie te wykazały także zalety jako doskonałe, pojemne schrony przeciwlotnicze podczas II wojny światowej.

Od 18 XII 1890 roku zaczęto stosować w londyńskim metrze elektrowozy. Trakcja elektryczna szybko wyparła parową, która nastręczała w tunelach metra poważne trudności wentylacyjne.

Na kontynencie europejskim pierwsze metro powstało w Budapeszcie w 1896 roku, W USA - w Nowym Jorku w 1904 roku, w Ameryce Płd.. - w Buenos Aires w 1913 roku, w Azji - w Tokio (rok 1927).

Obecnie ponad 50 miast na świecie posiada metro, niektóre z nich mają bardzo rozbudowane sieci, liczące po kilkaset kilometrów długości.

Copyright © 2005 Łukasz Siczek All rights reserved.